Typografie kan ongemerkt veel invloed hebben op de look-and-feel én de gebruiksvriendelijkheid van een website. Een tekst lezen op een beeldscherm is vermoeiender dan om een tekst in gedrukte media of een boek door te nemen. Daarom zijn de keuzes die worden gemaakt ten behoeve van de typografie van websites anders dan voor printdoeleinden. Welk lettertype wordt gebruikt, welke regelhoogte wordt gebruikt? Veel aspecten kunnnen de web-typografie voorzien van een extra toegevoegde en er voor de bezoeker voor zorgen dat een website een stuk comfortabeler is in gebruik.

 

Fontkeuze

Helaas is er, in tegenstelling tot druk doeleinden, geen onbeperkte lijst aan lettertypes een designer uit kan kiezen. Een lettertype moet immers geïnstalleerd zijn op het systeem van de bezoeker van de website om getoond te worden. Een alternatief kan zijn om een afbeelding (bijvoorbeeld in jpg-formaat) te creëeren van de beoogde tekst waarin een minder voorkomend font wordt gebruikt. Dit is niet aan te raden omdat:

• De afbeelding moet worden geladen, dus de website wordt trager,
• Zoekmachines deze tekst niet kunnen indexeren,
• De tekst niet eenvoudig aan te passen is,
• Bezoekers die gebruik maken van een ‘spraak- browser’ de inhoud niet kunnen zien.

Wat wel mogelijk is, is een alternatief: sifr. Hiermee kunnen kopteksten door middel van flash-elementen dynamisch worden ‘gerenderd’. Bovendien zullen de zoekmachines de koppen gewoon kunnen indexeren en zullen gebruikers zonder flash-plugin kunnen terugvallen op de ‘standaardtekst’. Deze techniek is alleen te gebruiken voor korte stukken tekst zoals paragraaf koppen of pagina titels en is niet toepasbaar op grote stukken tekst. Meer informatie over sifr is hier te vinden.

 

Welke fonts kunnen wel gebruikt worden?

In principe is er een lijst met fonts waarvan het overgrote deel van de systemen deze heeft geïnstalleerd. Deze lettertypes worden namelijk standaard “geleverd” bij de verschillende besturingssystemen (windows, macos, linux). Dit zijn de volgende fonts:

• Arial
• Comic sans
• Courier New
• Geogria
• Impact
• Times New Roman
• Trebuchet MS
• Verdana

 

Welk lettertype gekozen wordt is sterk afhankelijk van de beoogde layout maar er zijn ook zaken waar rekening mee kan worden gehouden uit functioneel oogpunt.

 

Serif/Sans serif

Er zijn twee soorten lettertypes. Serif en Sans serif. Serifs zijn lettertypen die gemaakt zijn om de gebruiker visueel te ondersteunen bij het lezen van de regel. De fonts zijn te herkennen aan kleine “voeten” aan boven en onderkant van de letter. Hierdoor wordt de regel extra benadrukt. Voorbeelden van dit font-type zijn Georgia en Times new roman. Sans serif fonts zijn dus letters zonder deze voetjes.

 

Monospaced

Verder zijn er ook nog monospaced fonts. Dit houdt in dat ieder karakter een gelijke breedte heeft. Het font courier new is hier een voorbeeld van. Voordeel van deze lettertypes is dat je hiermee bijvoorbeeld telefoonnummers of bedragen recht onder elkaar kunt zetten.

 

100,00
119,71
100,00
119,71

 

Font families

Mocht het toch zo zijn dat de keuze valt op een font wat geen 100% dekking heeft maar er toch een alternatief font voorhande is, dan is het mogelijk om font families op te nemen in de code van de website. Dit houdt in dat er een hierarchie binnen fonts wordt gedefinieerd. Is het voorkeurfont niet beschikbaar zal de browser over gaan tot het tweede font etc.

 

Regelafstand

Het kost de gebruiker bij een Sans Serif font iets meer moeite om de regel te volgen dan bij een Serif-font, maar de lezer kan hierbij worden geholpen door te zorgen dat de regelafstand wordt vergroot. Hierdoor zijn de regels los van elkaar beter waarneembaar. Zorg ervoor dat de regels in ieder geval niet te dicht op elkaar staan. Dit kan erg vermoeiend zijn voor de gebruiker. Een website als die van orange heeft de regels erg dicht op elkaar staan. Vermijd dit dus.

 

Regellengte

Ook de lengte van de regel kan bepalen hoe makkelijk een tekst te lezen is. Als een regel te lang wordt heeft de gebruiker moeite om het begin van de volgende regel te vinden. Het zou kunnen voorkomen dat de lezer weer bij dezelfde regel begint. Aan te raden is om een regellengte van ongeveer tien woorden te hanteren. Dit hoeft geen harde eis te zijn, want dit is natuurlijk ook afhankelijk van de lengte van de woorden. Expirimenteer hier mee. Geenstijl heeft een ideale regellengte waardoor de tekst comfortabel te lezen is.

 

Kleur en contrast

Tenslotte is ook de keuze van de kleur in relatie tot die van de achtergrond van belang. Een groot contrast tussen de letter en de achtergrond maakt een tekst goed zichtbaar. Een laag contrast dwingt de bezoeker moeite te doen om de tekst goed te zien. Een voorbeeld hiervan is de website van Achmea. Het grijs op een witte achtergrond zorgt ervoor dat de tekst niet goed uit de pagina springt. Voorkom dus een tekort aan contrast.

 

Conclussie

Buiten de visuele invloed heeft de opmaak van de tekst dus ook  effect op de gebruiksvriendelijkheid van een website. Zijn er nog meer zaken waar web-typografie door kan worden verbeterd?